We letten steeds beter op waar ons eten vandaan komt. De groente van de boer om de hoek, de kaas met een naam erop, de eieren waarvan je weet hoe de kip leeft. Maar als de fles wijn op tafel komt, houdt dat opletten vaak op. Die schenken we in zonder een idee wie hem gemaakt heeft.
Dat is logisch, want wijn is bewust ondoorzichtig gemaakt. Een gemiddelde fles legt een lange weg af. Boer, handelaar, importeur, distributeur, winkel. Bij elke stap gaat er een stukje marge af en een stukje verhaal verloren. Wat overblijft is een etiket met een mooi kasteel erop dat meestal niet bestaat, en een prijs waarvan je niet weet waar hij heen gaat.
Bewust drinken begint bij weten wie het maakt
Ik vind dat zonde, want bij wijn valt juist veel te kiezen. Wijn wordt nog altijd gemaakt door mensen, vaak kleine familiebedrijven met een paar hectare grond. Mensen die hun perceel kennen, die met de hand oogsten omdat het niet anders kan, die een mindere zomer recht in hun inkomen voelen. Dat zijn precies het soort makers waar je als bewuste koper achter wil staan. Alleen weet je niet dat ze bestaan, want ze verdwijnen in de keten.
De vraag is dus niet of natuurwijn of biologisch beter is, al kun je daar prima op letten. De eerste vraag is simpeler: weet je wie deze fles gemaakt heeft, en komt jouw geld bij diegene terecht? Bij de meeste wijn in het schap is het antwoord nee.
Korte keten, eerlijke prijs
Het kan ook anders. Steeds meer kleine wijnboeren leveren rechtstreeks, zonder die hele rij tussenpersonen. De boer maakt de wijn, de boer verstuurt hem naar jou, en de prijs die je betaalt gaat grotendeels naar de boer in plaats van naar vijf schakels die de fles alleen maar doorgeven.
Voor wie bewust leeft is dat eigenlijk dezelfde keuze als bij eten. Je kiest voor een korte keten, je kent de maker, en je betaalt een eerlijke prijs voor echt werk. Het toeval wil dat het ook nog lekkerder is, want kleine boeren maken kleine series met karakter in plaats van anonieme massa.
Zo kwam ik op DIRT., een initiatief dat wijn rechtstreeks van kleine Europese wijnboeren naar je deur brengt. Je ziet daar letterlijk de boeren achter de wijn staan: wie ze zijn, waar ze zitten, hoe ze werken. Geen kasteel op het etiket, gewoon de mensen zelf.
Drie dingen om op te letten
Kijk of je weet wie de maker is. Staat er een echte boer of bedrijf achter, of een verzonnen merknaam? Dat verschil zegt vaak alles.
Let op de keten, niet alleen het keurmerk. Biologisch is mooi, maar een biologische fles die via vijf tussenpersonen reist, steunt nog steeds vooral die tussenpersonen.
Vraag je af waar je geld heen gaat. Bij een korte keten weet je dat. Bij het gemiddelde schap niet.
Bewust drinken hoeft niet ingewikkeld te zijn. Het is dezelfde houding die je al hebt bij je eten, doorgetrokken naar je glas. Weten wat erin zit, weten wie het maakt, en weten dat je keuze ergens terechtkomt waar je achter staat.
Proost, op een korte keten.
