Wat is duurzaamheid? Wanneer is het aanvaardbaar om iets duurzaam te noemen? In deze rubriek ga ik kijken naar producten die zich profileren als duurzaam. Wat zit er allemaal achter die marketingsboodschap? Om producten daarop te kunnen beoordelen moeten we eerst definiëren wat duurzaamheid is.
Duurzaamheid
Tegenwoordig lijkt het wel of we het overal tegen komen: de term duurzaamheid. In de dikke Van Dale staat er bij het woord duurzaam de volgende betekenis:
duur·zaam (bijvoeglijk naamwoord, bijwoord; vergrotende trap: duurzamer, overtreffende trap: duurzaamst)
1. Lang durend: een duurzame vrede
2. Weinig aan slijtage of bederf onderhevig: eikenhout is duurzaam
3. Het milieu weinig belastend: duurzame energie wind, zon, waterkracht enz.; duurzaam produceren
Zouden we ons alleen aan dit lijstje houden dan zouden we producten onterecht als duurzaam bestempelen. Zo kunnen we vast wel een houten tafel vinden die heel lang meegaat, is geproduceerd in een fabriek die volledig draait op zonne-energie maar vervolgens wel is gemaakt van hout van illegale houtkap. We hebben dus een bredere definitie nodig, daarom heb ik voor deze rubriek besloten om gebruik te maken van de ISO 26000.
ISO 26000
De ISO 26000 is een richtlijn voor organisaties om hen te helpen bij het bijdragen van duurzame ontwikkelingen, een richtlijn voor maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO).
De ISO 26000 is geen afvink lijst met als conclusie dat het bedrijf goed of fout bezig is. Binnen de ISO 26000 worden zeven MVO-kernonderwerpen benoemd met daaronder een aantal MVO-issues. Deze MVO-kernonderwerpen zijn principes die centraal staan in de MVO-richtlijn, het zijn fundamentele principes die een soort minimumprestatieniveau of uitgangspunten weergeven waar een organisatie aan zou moeten voldoen. Een organisatie of bedrijf kan dus zelf kiezen wat voor hen van toepassing is.
In de volgende tabel heb ik alle MVO-kernonderwerpen en MVO-issues weergegeven:
| MVO- Kernonderwerp | MVO-issue |
| Behoorlijk bestuur | 1. Besluitvormingsprocessen en -structuren |
| Mensenrechten | 1. Due diligence 2. Risicosituaties voor schending mensenrechten 3. Vermijden van medeplichtigheid 4. Oplossen van geschillen 5. Discriminatie en kwetsbare groepen 6. Burgerrechten en politieke rechten 7. Economische, sociale en culturele rechten 8. Fundamentele principes en rechten op het werk |
| Arbeidsomstandigheden | 1. Werkgelegenheid en arbeidsverhouding 2. Arbeidsomstandigheden en sociale zekerheid 3. Sociale dialoog 4. Gezondheid en veiligheid op het werk 5. Menselijke/persoonlijke ontwikkeling en opleiding op het werk |
| Milieu | 1. Voorkomen van vervuiling 2. Duurzaam gebruik van hulpbronnen 3. Beperking van en aanpassing aan klimaatverandering 4. Bescherming van het milieu en herstel van natuurlijke habitats |
| Eerlijk zaken doen | 1. Anti-corruptie 2. Verantwoorde politieke betrokkenheid 3. Eerlijke concurrentie 4. Bevorderen van MVO binnen invloedssfeer 5. Respect voor eigendomsrechten |
| Consumentenaangelegenheden | 1. Eerlijke marketing, feitelijke en ongekleurde informatie en eerlijke contracten 2. Bescherming van de gezondheid en veiligheid van consumenten 3. Duurzame consumptie 4. Klantenservice, -ondersteuning en oplossen van klachten en disputen 5. Bescherming van de consumenteninformatie en privacy 6. Toegang tot essentiële diensten 7. Voorlichting en bewustmaken |
| Maatschappelijke betrokkenheid en ontwikkeling | 1. Maatschappelijke betrokkenheid 2. Onderwijs en cultuur 3. Creeren van werkgelegenheid en vaardigheidsontwikkeling 4. Ontwikkelen van en toegang tot technologie 5. Welvaart- en inkomenscreatie 6. Gezondheid 7. Maatschappelijke investering |
Een flink uitgebreide lijst dus, te lang om nu punt voor punt op in te gaan, maar dat zullen we wel doen als het ter sprake komt bij een product.
Aan de hand van deze lijst gaan we kijken naar de marketingsboodschap van een bepaald product/bedrijf. Wat zit er allemaal achter het product voor het duurzaam genoemd wordt? Het zal je nog verrassen wat er allemaal bij komt kijken.
